|
Η ταυτότητα μας
Το Κέντρο Ενημέρωσης Ευαισθητοποίησης Πρόληψης Εξαρτησιογόνων Ουσιών «Ελπίδα Ζωής» του Νομού μας ξεκίνησε τη λειτουργία του το Μάρτη του 2003 ως το 64ο Κέντρο Πρόληψης στην Ελλάδα .
Είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας ευαισθητοποιημένων φορέων του Νομού Αργολίδας και του Οργανισμού κατά των Ναρκωτικών ΟΚΑΝΑ ο οποίος συγχρηματοδοτεί και εποπτεύει το επιστημονικό έργο του Κέντρου.
Έχει τη μορφή αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρίας όπου συμμετέχουν οι παρακάτω φορείς :
- Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αργολίδας
- Ιερά Μητρόπολη Αργολίδας
- Δήμος Ναυπλίου
- Δήμος Άργους
- Δήμος Ασκληπιείου
- Δήμος Μιδέας
- Δήμος Επιδαύρου
- Δήμος Ασίνης
- Δήμος Νέας Τίρυνθας
- Δήμος Κρανιδίου
- Δήμος Ερμιόνης
- Δήμος Νέας Κίου
- Δήμος Λέρνας
- Δήμου Λυρκείας
- Δήμος Κουτσοποδίου
- Οδοντιατρικός Σύλλογος Αργολίδας
- Ιατρικός Σύλλογος Αργολίδας
- Φαρμακευτικός Σύλλογος Αργολίδας
- Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Αργολίδας
- Εμπορικός Σύλλογος Ναυπλίου
- Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αργολίδας
- Α.Ο ΑΕΚ Άργους
- Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Αργολίδας
- Ένωση Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων Ναυπλίου
Διοικείται από 7μελες Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο αποτελείται από εκπροσώπους της Αστικής Εταιρίας. Προεδρεύει ο Νομάρχης Αργολίδας δι εκπροσώπου του ως μόνιμο μέλος στην θέση του προέδρου, ενώ η Ιερά Μητρόπολη Αργολίδας είναι ομοίως μόνιμο μέλος στο Δ.Σ. με θέση ταμεία. Οι υπόλοιπες 5 θέσεις του Δ.Σ. είναι αιρετές.
Στελεχώνεται από κοινωνικούς επιστήμονες ( 1 ψυχολόγο, 3 κοινωνικούς λειτουργούς) κατάλληλα εκπαιδευμένους σε θέματα Πρόληψης της Χρήσης Εξαρτησιογόνων Ουσιών και της Προαγωγής της Ψυχικής Υγείας .
Φιλοσοφία μας
Ιστορική Αναδρομή
Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών δεν είναι ένα καινούργιο φαινόμενο. Ο άνθρωπος, από την αρχή της ιστορίας του κόσμου, πριν ακόμα οργανωθεί σε κοινότητες, ένιωσε την ανάγκη να επέμβει και να τροποποιήσει τον ψυχικό και συναισθηματικό του κόσμο. Να επέμβει ώστε να αλλάξει την συναισθηματική του κατάσταση και την διάθεση του, με αποτέλεσμα αρκετές φορές να αλλάξει και την φυσική του κατάσταση.
Αρκετές εξαρτησιογόνες ουσίες, κυρίως φυσικές, χρησιμοποιήθηκαν για αιώνες, ολόκληρους, σε θρησκευτικές, ιατρικές και κοινωνικές τελετές, από διάφορους λαούς και φυλές στον κόσμο. Με την χρήση τους γινόταν προσπάθεια να γιατρευτεί ο πόνος, ψυχικός και σωματικός, να αποκτηθεί δύναμη και κουράγιο απέναντι στις φυσικές και συναισθηματικές δυσκολίες της ζωής, να αντιμετωπισθούν οι περιβαλλοντικές αντιξοότητες, να υπάρξει ένωση με το «Θείο», ώστε να υπερβεί, ο άνθρωπος τον εαυτό του.
Η πρόοδος των μέσων μετακίνησης, η ανάπτυξη των διαπολιτιστικών ταξιδιών και η επικοινωνία των διάφορων λαών συντέλεσαν στη διάδοση των ουσιών και του τρόπου χρήσης τους. Μέσω αυτής, της μεταφοράς, από κουλτούρα σε κουλτούρα η χρήση των ουσιών έχασε, τόσο το τελετουργικό κομμάτι που είχε, όσο και το αντικειμενικά ή υποκειμενικά χρηστικό. Έτσι άρχισε το φαινόμενο της κατάχρησης αυτών των ουσιών, η εμφάνιση νέων -συνθετικών- ουσιών καθώς και οι πρώτες μελέτες και αναλύσεις για αυτές, που αφορούσαν στους τρόπους χρήσης, στα συμπτώματα, στις παρενέργειες.
Από τις αρχές του 1800 και προοδευτικά, με κορύφωση γύρω στα μέσα του 20ου αιώνα, αυξάνεται η χρήση των διαφόρων εξαρτησιογόνων ουσιών, ενώ παράλληλα κατασκευάζονται και διαδίδονται νέες. Με την πρόοδο της ιατρικής, της χημείας και της φαρμακολογίας τόσο η κατασκευή όσο και η πρόσβαση σε αυτές γίνεται ολοένα και πιο εύκολη. Γύρω στη δεκαετία του '20 φτάνουμε να μιλάμε για προβλήματα αλκοολισμού και τοξικομανίας σε διεθνές και εθνικό επίπεδο. Σε περιόδους μεγάλων κρίσεων (πολέμων, φυσικών καταστροφών) παρουσιάζεται πρόσκαιρη μείωση, αλλά γενικά το φαινόμενο έχει ανοδική τάση.
Στην Ελλάδα, ως την δεκαετία του '60, η χρήση ουσιών αφορά συγκεκριμένα κοινωνικά στρώματα. Από τότε όμως και μετά αρχίζει μια σταδιακή εξάπλωση κάθε είδους εξαρτησιογόνων ουσιών και αλκοόλ. Το πρόβλημα στη δεκαετία του '80 αρχίζει να λαμβάνει πρωτοφανείς διαστάσεις. Στη δεκαετία του '90 η χρήση παράνομων ουσιών υπερδιπλασιάζεται στη μαθητική κοινότητα και τριπλασιάζεται στο νεανικό πληθυσμό κατά κύριο λόγο. Πάντα με προπομπό το χασίς και με κύριες ουσίες εξάρτησης την ηρωίνη και τα διάφορα διεγερτικά και παραισθησιογόνα χάπια, φτάνουμε να μιλάμε για πολυτοξικομανία, αφού γίνεται, ως επί το πλείστον, παράλληλη χρήση αρκετών διαφορετικών ουσιών.
Αυτή με λίγα λόγια είναι η ιστορία, ενός φαινομένου, που πήρε μεγάλες διαστάσεις, εξελίχθηκε σε κοινωνικό πρόβλημα πρώτου μεγέθους και έχει προκαλέσει πλατιές και έντονες αντιδράσεις καθώς και αρκετά μπερδεμένες συζητήσεις σε διεθνείς οργανισμούς, κοινοβούλια, κρατικές υπηρεσίες, τοπικές κοινότητες, Μ.Μ.Ε. και θεσμικούς και μη φορείς.
Σήμερα
Η σημερινή κατάσταση στη χώρα μας, αποτυπώνεται στην έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά και την Τοξικομανία και το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής, σε μαθητικό πληθυσμό το 2003. Το 14,9% των μαθητών 16-17 ετών, απαντούν ότι έχουν κάνει έστω και μια φορά στη ζωή τους χρήση μιας παράνομης εξαρτησιογόνου ουσίας. Η κάνναβη παραμένει η πιο διαδεδομένη παράνομη ουσία ενώ παράλληλα είναι και συχνά η ουσία έναρξης της χρήσης. Το 14,8%, της ίδιας ομάδας μαθητών, δηλώνει ότι έχει κάνει έστω μια φορά χρήση κάνναβης. Το 4,6% δηλώνει ότι έχει κάνει έστω και μια φορά χρήση ηρεμιστικών- υπνωτικών χαπιών, χωρίς συνταγή γιατρού. Όσο αναφορά το αλκοόλ το 28,3%, απαντά ότι κατανάλωσε πάνω από 5ποτά «στην καθισιά του», για τουλάχιστον 2φορές τις τελευταίες 30ημέρες. Επίσης, το 5,1%, δηλώνει ότι έχει τουλάχιστον 3 προσωπικές εμπειρίες μέθης, τις τελευταίες 30ημέρες. Γενικά, σε σχέση με παλαιότερη έρευνα των ίδιων φορέων (1999), παρατηρείται μια αύξηση της χρήσης παράνομων εξαρτησιογόνων ουσιών καθώς και αύξηση της χρήσης αλκοόλ.
Αίτια
Το πρόβλημα της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών και κατ' επέκταση της εξάρτησης, δεν υπάρχει επειδή, υπάρχουν οι ουσίες, ούτε επειδή κάποιοι τις διακινούν και τις εμπορεύονται. Υπάρχει, γιατί υπάρχουν κοινωνικές δομές που δημιουργούν ευάλωτα άτομα.
Η χρήση και η κατάχρηση εξαρτησιογόνων, είναι ένα φαινόμενο πολυαιτιακής προέλευσης και καθορίζεται από την αλληλεπίδραση ποικίλων παραγόντων. Σε γενικές γραμμές η κοινωνική στάση απέναντι στις ουσίες παίζει καθοριστικό ρόλο στη στάση που διαμορφώνει το άτομο γι' αυτές, ενώ η πίεση της παρέας, τα οικογενειακά πρότυπα και η διαφήμιση αποτελούν τους κύριους παράγοντες για την δοκιμαστική χρήση τους.
Οι αιτιολογικοί παράγοντες που συνδέονται με την χρήση ουσιών, κυρίως στους νέους, μπορούν να ομαδοποιηθούν σε δυο σχηματικές κατηγορίες. Στην πρώτη υπάγονται οι κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες και στην δεύτερη οι ατομικοί.
Όλοι οι παραπάνω παράγοντες αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και αλληλεπικαλύπτονται συχνά. Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο, το νέο άτομο, επιζητά κάτι άλλο. Κάτι που θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των δυσκολιών. Σε μια κοινωνία που τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η αποξένωση, η αλλοτρίωση, η υποβάθμιση της δημιουργικότητας και η μοναχικότητα, ο νέος θα επιλέξει την παρέα και την επικοινωνία, με όποιο τίμημα.
Πρόληψη
Το πρόβλημα, λοιπόν, ξεκινάει από δίπλα μας, μέσα μας. Βρίσκεται πολύ κοντά μας και αν θέλουμε να κάνουμε κάτι για αυτό, είναι να κάνουμε κάτι για να μην υπάρχουν δομές που να δημιουργούν ευάλωτα άτομα. Να δράσουμε προληπτικά. Και αυτό, γιατί όπως όλοι γνωρίζουμε είναι προτιμότερο, να προλαμβάνουμε την εμφάνιση μιας δυσλειτουργικής- παθολογικής κατάστασης, από το να την ποινικοποιούμε και να την θεραπεύουμε. Έτσι, λοιπόν, μιλάμε για προγράμματα και παρεμβάσεις που, στόχο έχουν την πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών.
Πρόληψη, είναι το σύνολο των απαραίτητων μέτρων και ενεργειών, που λαμβάνονται για την αποτροπή της εμφάνισης, μιας δυσάρεστης κατάστασης. Στον χώρο της ουσιοεξάρτησης, η Πρόληψη έχει τρία επίπεδα: την πρωτογενή πρόληψη, την δευτερογενή και την τριτογενή. Πρωτογενής Πρόληψη νοείται το σύνολο των διαδικασιών που, κινητοποιούν και ενισχύουν τις υγιείς ψυχικές και κοινωνικές δυνάμεις του ατόμου, ώστε να μπορέσει να προσαρμοσθεί και να συναλλαγεί με το περιβάλλον του. Δευτερογενής Πρόληψη νοείται η έγκαιρη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση και θεραπεία της εξάρτησης. Και Τριτογενής Πρόληψη νοείται το σύνολο των μέτρων που λαμβάνονται για την επανένταξη του ατόμου στην κοινότητα.
Η ουσιαστική πρόληψη επιτυγχάνεται μέσα από την σωστή διαπαιδαγώγηση του ατόμου, με την ανάπτυξη μιας ώριμης ισορροπημένης και αυτοδύναμης προσωπικότητας, ώστε να μπορεί το ίδιο το άτομο να αντιμετωπίσει τα καθημερινά του προβλήματα στηριζόμενο στον ίδιο του τον εαυτό. Είναι μια διαδικασία, που έχει σχέση με την ψυχοκοινωνική εξέλιξη του κάθε ανθρώπου, στην οικογένεια, στο σχολείο, στην κοινότητα.
Έτσι, λοιπόν, καταλήγουμε ότι, για να υιοθετήσει ένα νεαρό άτομο, μια συμπεριφορά προστασίας του εαυτού του, από διάφορους κινδύνους, σωματικούς και ψυχικούς, θα πρέπει από μικρή ηλικία, (που δέχεται ευκολότερα μηνύματα και διαμορφώνει στάσεις), να έχει λάβει τέτοια εμπειρία από το περιβάλλον του. Επίσης, για να ξεπεράσει τις φυσικές και αναμενόμενες ψυχο-σωματικές, αλλά και σωματικές αλλαγές, που προκαλούν δυσκολίες, και έχουν σαν συνέπεια την δημιουργία ευαλωτότητας, κατά την διάρκεια της εφηβείας, θα πρέπει να υπάρχει ένα υποστηρικτικό πλαίσιο ενηλίκων, οικογένεια, σχολείο και κοινότητα.
Το άτομο, και κυρίως το νεαρό άτομο, έχει ανάγκη να δημιουργεί σχέσεις, να εντάσσεται σε ομάδες, να δημιουργεί δεσμούς με το περιβάλλον του, αλλά να διαφοροποιείται και από αυτό. Έχει, όμως, ανάγκη και να αισθάνεται δημιουργικό, να απορρίπτει, να αυτονομείται. Έχει ανάγκη από πρότυπα, από εμπειρίες, αλλά και όρια για να νοιώθει ασφάλεια, ώστε να προχωράει προς την ωρίμανση.
Ο στόχος μας
Eίναι η πρόληψη της χρήσης Εξαρτησιογόνων Ουσιών ,η υιοθέτηση ενός υγιούς τρόπου ζωής , η προαγωγή της Ψυχικής Υγείας και η ανάπτυξη Κοινωνικής Συμμετοχής και Δράσης , μέσα από την εφαρμογή προγραμμάτων ,την υλοποίηση παρεμβάσεων και το συντονισμό δράσεων.
Το Κέντρο Πρόληψης γίνεται σταδιακά σημείο αναφοράς της τοπικής κοινότητας , των φορέων της , της οικογένειας και του σχολείου ,έτσι ώστε όλοι μαζί να δημιουργήσουν ένα ενιαίο πλαίσιο υποστήριξης των νέων.
|